Bardzo słaba perspektywa dla sosny

O zmianach klimatu i słabnącej kondycji najważniejszych gatunków drzew w Polsce dyskutowali eksperci podczas konferencji „Lasy i leśnictwo w dobie zmian klimatu”, która odbyła się 18.11.2025 r. w Ośrodku Kultury „Kuźnica” w Suchedniowie.

W rozmowach wzięli udział przedstawiciele samorządów, środowisk naukowych, organizacji przyrodniczych i społecznych oraz związanych z ochroną środowiska i leśnictwem, członkowie rad naukowo-społecznych Leśnych Kompleksów Promocyjnych, leśnicy i szkoły leśne.

O badaniach dotyczących zamierania drzew i osłabienia drzewostanów z powodu zmian klimatu opowiedział prof. Jarosław Socha z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Naukowcy z krakowskiej uczelni na podstawie danych m.in. z lotniczego skanowania laserowego, analizy ilości opadów, temperatur, opracowali mapy ryzyka zamierania poszczególnych gatunków drzew.

Jarosław Socha zwrócił uwagę, że z samych raportów Lasów Państwowych wynika, że w latach w latach 2012–2024 zwiększył się zakres cięć sanitarnych w drzewostanach sosnowych i świerkowych, co świadczy o osłabieniu tych gatunków. Zwrócił również uwagę na sytuację w obszarze Gór Świętokrzyskich – mapy pokazują, że na tym terenie zwłaszcza jodła, której jest sporo, jest zagrożona zamieraniem.

– Sosna ma także perspektywę bardzo słabą, zwłaszcza na żyznych siedliskach, gdzie nie powinno jej być. Jest również ryzyko zamierania związane z wiekiem tych drzew. W młodych drzewostanach jest ono mniejsze – zaznaczył.



Na problem sosny w Polsce zwrócił także uwagę prof. Andrzej M. Jagodziński z Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk. Nawet w wariancie optymistycznym, wedle badań naukowców z Instytutu, straci ona swoje optimum klimatyczne do 2070 roku.

– Drzewa obecnie dominujące, jak sosna, na których stoi gospodarka leśna w Polsce, będą tracić swoje znaczenie i dlatego warto jest na tym etapie ograniczyć ryzyko hodowlane, poprzez stosowanie różnych gatunków. To jest teraz kluczowe wyzwanie, podobnie jak ochrona zasobów wodnych w lasach – podkreślił.



W kontekście tych zagrożeń i zmian klimatu, kierunki doskonalenia wielofunkcyjnego leśnictwa przedstawił prof. Stanisław Drozdowski z Instytutu Badawczego Leśnictwa. Jedną ze zmian byłoby zastąpienie rębni zupełnych złożonymi, w szczególności zaś rębniami retencyjnymi, które zachowują struktury i organizmy istotne z punktu widzenia ekologii lasu,  minimalizują także oddziaływanie użytkowania lasu na gospodarkę wodną.

Jak mówił ważne jest utrzymanie i wzbogacenie usług ekosystemowych lasów oraz zapewnienie różnorodności biologicznej. Nie bez znaczenia jest także zwiększanie akceptacji społecznej dla pozyskiwania drewna i możliwości użytkowania lasu w przyszłości.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez RDLP w Radomiu, Nadleśnictwo Suchedniów oraz Polskie Towarzystwo Leśne Oddział Świętokrzysko-Radomski.