Smart las

Cyfrowe bliźniaki, sztuczna inteligencja i dane z satelitów zmieniają sposób zarządzania lasami, wspierając leśników w podejmowaniu trafniejszych decyzji.

Jeszcze niedawno podstawowym wyposażeniem leśnika podczas prac terenowych były mapa gospodarcza, klupa, wysokościomierz i notes. To właśnie pomiary wykonywane w terenie, uzupełniane doświadczeniem osób prowadzących inwentaryzację, stanowiły podstawę planowania gospodarki leśnej.

Choć nadal pozostają nieodzownym elementem pracy w lesie, w ostatnich latach dołączyły do nich technologie, które jeszcze kilkanaście lat temu kojarzyły się przede wszystkim z przemysłem lotniczym, sektorem kosmicznym czy laboratoriami zajmującymi się analizą danych.

Słowo klucz: integracja
Dzisiejsze leśnictwo dysponuje ogromną ilością informacji. Lotniczy skaning laserowy dostarcza trójwymiarowych modeli drzewostanów, satelity rejestrują zmiany zachodzące w lasach w odstępach liczonych w dniach, drony wykonują zdjęcia o rozdzielczości pozwalającej dostrzec pojedyncze korony drzew, a urządzenia GNSS umożliwiają precyzyjne lokalizowanie obiektów w terenie. 

Równocześnie rozwój mocy obliczeniowej komputerów sprawił, że możliwe stało się analizowanie danych niemal w czasie rzeczywistym.
Wbrew pozorom nie jest to jednak początek cyfryzacji gospodarki leśnej. W Polsce od wielu lat wykorzystywane są systemy informacji przestrzennej, numeryczne mapy leśne, dane lotniczego skanowania laserowego czy Bank Danych o Lasach.

W wielu krajach Europy podobne rozwiązania stały się standardem jeszcze wcześniej. Zmiana, której jesteśmy świadkami obecnie, polega na czymś innym. Dotychczas poszczególne źródła informacji funkcjonowały obok siebie. Dzisiaj coraz częściej są integrowane w jednym środowisku analitycznym, gdzie wzajemnie się uzupełniają, tworząc znacznie pełniejszy obraz lasu niż każde z nich z osobna.

To właśnie dlatego coraz częściej pojawiają się pojęcia Smart Forestry i Precision Forestry.

Choć bywają stosowane zamiennie, oznaczają nieco odmienne podejście do wykorzystania nowych technologii. Precision Forestry koncentruje się na możliwie najdokładniejszym poznaniu parametrów drzewostanu i prowadzeniu działań gospodarczych z wykorzystaniem precyzyjnych danych przestrzennych. Smart Forestry idzie o krok dalej.

Obejmuje nie tylko pozyskiwanie informacji, lecz także ich automatyczną integrację, analizę oraz wykorzystanie do wspomagania decyzji podejmowanych na każdym etapie gospodarki leśnej – od planowania zabiegów hodowlanych, przez organizację pozyskania drewna, aż po monitorowanie całego łańcucha dostaw.

W praktyce oznacza to przejście od gospodarki opartej na okresowo aktualizowanych danych do modelu, w którym informacje o lesie są uzupełniane niemal na bieżąco. To szczególnie istotne w czasach, gdy tempo zmian zachodzących w środowisku jest coraz większe. Gwałtowne wichury, długotrwałe susze, gradacje owadów czy lokalne pożary mogą w ciągu kilku dni całkowicie zmienić sytuację na dużym obszarze. Dane pozyskane podczas urządzania lasu pozostają niezwykle cenne, ale coraz częściej wymagają uzupełnienia o informacje pochodzące z bieżącego monitoringu.

Drugim czynnikiem napędzającym rozwój cyfrowych narzędzi są zmiany regulacyjne. Szczególne znaczenie ma unijne rozporządzenie EUDR, którego celem jest ograniczenie wprowadzania na rynek Unii Europejskiej produktów powiązanych z wylesianiem.

W przypadku drewna oznacza to konieczność coraz dokładniejszego dokumentowania miejsca jego pozyskania oraz zapewnienia możliwości prześledzenia drogi surowca od powierzchni leśnej do odbiorcy końcowego. Dane przestrzenne, geolokalizacja i cyfrowe rejestry przestają być więc jedynie narzędziem ułatwiającym pracę – stają się jednym z elementów spełnienia wymagań prawnych.

(...)

To jedynie fragment tekstu. Chcesz czytać całe teksty?  Zamów prenumeratę "Nowej Gazety Leśnej"!

WIĘCEJ